در این مقاله قصد داریم شما را با انواع سروو موتور (Servo Motor) آشنا کنیم.

سروو موتورها به طور کلی در دو نوع سه یا پنج سیم ساخته می شود:
سه سیم: دو سیم تغذیه و یک سیم کنترل سرو می باشد.
پنج سیم: چهار سیم تغذیه و یک سیم کنترل سرو می باشد.

انواع سروو موتورها از نظر مکانیکی ˸

سروو موتورهای حرکت خطی بر سه دسته تقسیم بندی می شوند.

1- موتورهای ذاتا خطی

در این نوع از موتورها روتور و استاتور به صورت خطی روی هم قرار میگیرند و هیچ نوع حرکت دورانی درآنها وجود ندارد.

2- دورانی

گونه ای از موتورهای نوع خطی ست که در داخل خود یک موتور دورانی دارند و توسط یکی از انواع پیچ و مهره،حرکت دورانی را به حرکت خطی تبدیل می کنند.

3- ترکیبی

نوع ترکیبی از یک موتور خطی قابل کنترل با یک مکانیزم خطی تشکیل یافته است.

انواع سروو موتورها از نظر الکتریکی ˸

این نوع از سروو موتورها با توجه به کاربردی که دارند، در دو دسته طبقه بندی می شوند.

  • سروو موتورهای  AC (جریان برق متناوب )

یک سیستم حرکت کننده چرخشی یا خطی است که دارای قدرت کنترل دقیقی بر موقعیت خطی و زاویه ای، شتاب و سرعت می باشد.

  • سروو موتورهای DC (جریان برق مستقیم )

هر موتور الکتریکی می تواند در صورت استفاده از سروو مکانیسم ،به عنوان موتور سروو کنترل شود، به همین دلیل اگر یک موتور  DC را با استفاده از سرو مکانیسم کنترل کنیم، به عنوان سروو موتور DC شناخته می شود.

یکی از معیاراتی که یک موتور بر اساس نوع جریانی که تغذیه می کند AC و DC بودن آن است.

تقسیم بندی سروو موتور AC

  • سنکرون یا آسکرون:

    جز وسیله الکترو مغناطیسی AC  محسوب می شود ،که وظیفه آن تبدیل جا به جایی مکانیکی به سیگنال الکتریکی است که مورد استفاده قرار می گیرد.

این نوع تقسیم بندی براساس سرعتشان نسبت به میدان مغناطیسی گردان مشخص میگردد. در موتورهای AC سرعت با فرکانس منبع ولتاژ و تعداد قطب‌های مغناطیسی تعیین می‌شود.که به سرعت سنکرون معروف است. در نتیجه در یک موتور سنکرون، روتور با سرعتی برابر با سرعت میدان مغناطیسی گردان می‌چرخد.

انواع سنکرون

  • سنکرو فرستنده
  • سنکرو گیرنده
  • سنکرو تبدیل کننده

مزایا سروو موتورهای AC:

  1. هزینه نگهداری و تعمیر پایین
  2. مناسب برای توانهای کم و برای کارهای کوچک
  3. کارایی مناسب با صدای آرام وکم بدون لغزش
  4. عدم وجود جاروبک
  5. کاکرد مناسب در هر محیطی
  6. سرعت مناسب و امکان کنترل سرعت
  7. بازده مناسب
  8. ساختمان ساده و مستحکم
  9. عدم امکان گرمای بیش از اندازه

معایب سروو موتورهای AC:

  1. نداشتن قابلیت کارکرد در سرعت های بالا
  2. داشتن کاراکترهای غیر خطی
  3. کنترل نسبتا پیچیده
  4. عدم کاربرد برای توان های بالا

 تقسیم بندی سروو موتورهای DC :

  • با جاروبک

موتورهای مغناطیسی کامل دارای جاروبک ارزان و کارکرد آسان تر هستند به این دلیل مورد استفاده قرار می گیرند.

  • بدون جاروبک

یک سرووموتور DC به صورت مکانیکی بدون جاروبک عمل کموتاسیون را اجرا می کند جاروبک های فیزیکی و کموناتور با یک معادل الکتریکی که معمولا از یک انکدر تشکیل شده جایگزین می شود.

  • کنترل موازی

  • سروو موتور تحریک ثابت

  • سروو موتور سری

این سروو موتورها از گشتاور راه اندازی بالایی بهرمند هستند، و از شبکه برق جریان زیادی را میگیرند.

  • سروو موتور چاکدار

زمانی که بتوان از طریق یک منبع جریان ثابت، آرمیچر را تغذیه نمود، یک میدان قابل کنترل میتوان ایجاد نمود. و از موتور به عنوان یک موتور با تحریک مستقل بدون نیاز به منبع خارجی استفاده کرد.

مزایای سروو موتورهای DC:

  1. امکان کنترل آسان و دقیق
  2. قابل استفاده برای توان های بالا
  3. جلوگیری از اتلاف وقت
  4. کنترل معین سرعت چرخش در هر دو جهت
  5. داشتن بازده با توان نسبتا بالا

معایب سروو موتورهای DC :

  1. داشتن هزینه سنگین
  2. قیمت بالا
  3. محدودیت داشتن در سرعت
  4. عدم عملکرد مناسب در گرد و خاک
  5. هزینه نگهداری و تعمیر
  6. داشتن جاروبک

تفاوت سروو موتورهای AC با سروو موتورهای DC

سروو موتورهای  AC به دلیل تعمیر و نگهداری ساده ،اندازه کوچک آن،عملکرد بالا، قیمت مناسب و… مورد استفاده بیشتری قرار میگیرد، اما سروو موتورهای DC در برخی موارد محدود کارایی دارند.

و از نظر کارایی سروو موتورهای AC  برای کنترل سرعت به فرکانس ولتاژ اعمالی و تعداد قطب‌های مغناطیسی وابسته است، و اما در سروو موتورهای DC سرعت به طور مستقیم با منبع ولتاژ با بار ثابت سروکار دارد.

سروو موتورهای AC نسبت به سروو موتورهای DC جریان بیشتری مصرف می کنند و دقت بالایی دارند به همین دلیل استفاده آن در کارخانه ها و سایر کاربرد های صنعتی بیشتر است.

طبقه بندی سروو موتورها بر اساس چرخش˸

  • سروو خطی˸این مدل شبیه به سرو چرخش موقعیتی بوده و با چرخ دنده های اضافی برای تنظیم درجه خروجی استفاده می شود.
  • چرخش دائم کار˸ کاربرد این مدل بیشتر در سیستم های رادار می باشد و از لحاظ ساختاری شبیه به سروو چرخش موقعیتی می باشد و توانایی حرکت در جهش عقربه های ساعت و عکس عقربه های ساعت را دارد.
  • سروو چرخش موقعیتی˸ این مدل موتور از سنسور گردشی برای جلوگیری از چرخش زیاد استفاده می شود.کاربرد این مدل بیشتر در بازوهای اتوماتیک است.